Fietsenpark
Het totale fietsenpark in Nederland bestaat uit 18 miljoen fietsen. Van de inwoners in Nederland bezit ruim 85% minstens één fiets. Uitgaande van 6,4 miljoen huishoudens, beschikt elk huishouden dus over gemiddeld bijna drie fietsen.
Fietsmodellen
Het leeuwendeel van de in Nederland geproduceerde fietsen betreft nog steeds de traditionele stadsfiets (60%) ook wel city bike genoemd. In de afgelopen jaren zijn er veel nieuwe modellen aan het fietsassortiment toegevoegd. Aanleiding was de introductie van de populaire mountainbike (MTB) in het midden van de jaren tachtig. De hiermee in gang gezette productontwikkeling leverde al snel diverse nieuwe modellen fietsen op. Naast de MTB kwam de ATB, een van de mountainbike afgeleide fiets die uitstekend geschikt is voor het sportieve fietsen op asfalt. De belangrijkste kenmerken van de ATB werden gecombineerd met de specifieke eigenschappen van de racefiets en de stadsfiets waardoor verschillende hybride-modellen werden ontwikkeld die uiterst geschikt bleken te zijn voor een zeer gevarieerd gebruik. Als gevolg van deze productontwikkeling heeft de moderne stadsfiets, naast technische verbeteringen, ook qua ontwerp een betere aansluiting gevonden bij de wensen van de consument.
In de afgelopen twee jaar is de belangstelling voor de fiets met elektrische trapbekrachtiging aanzienlijk gestegen en verwacht wordt dat de verkoop van deze E-bikes in de komende jaren nog zal aanzienlijk zal stijgen.
Productie van fietsen in Nederland
Nederland kent een twaalftal grote(re) fietsfabrikanten. Hieronder worden ondernemingen verstaan die zich in hoofdzaak bezig houden met het produceren en/of assembleren van fietsen. Daarnaast is er in Nederland een aantal kleinere fietsfabrikanten die zich op nichemarkten richten, zoals maatfietsen, ligfietsen en/of transportfietsen. De totale productie van fietsen in Nederland wordt door RAI Vereniging en het CBS geschat op ruim 1,2 miljoen fietsen.
In de Nederlandse fietsindustrie vindt het ontwerp en/of de vaststelling van de onderdelenspecificaties voor de fiets in Nederland plaats; de frames worden voornamelijk in het Verre Oosten geproduceerd en in Nederland gelakt. De fietsonderdelen worden echter wereldwijd ingekocht en soms onder private-label geleverd. Een scherpe oriëntatie van de ontwerp- en inkoopafdelingen op buitenlandse markten is van essentieel belang.
Import van fietsen
Aangezien er voor de Nederlandse markt relatief weinig specifieke veiligheidseisen voor fietsen bestaan en de markt een behoorlijke omvang kent, wordt Nederland door veel buitenlandse fabrikanten beschouwd als een springplank voor Europa. Vooral in het ATB-segment hebben de geïmporteerde merken in een relatief korte tijd een dominante positie ingenomen. Door de teruggang van de ATB-markt zijn deze merken zich echter de laatste jaren steeds meer gaan toeleggen op een breder assortiment.
Onderdelen en accessoires
De markt van fietsonderdelen en accessoires is bijzonder divers. We onderscheiden in deze markt fabrikanten en importeurs. Daarnaast is een onderscheid naar afzetkanaal voor deze ondernemingen van belang: levering voor eerste montage aan een (Nederlandse) fabrikant/assembleur of voor tweede montage aan een buitenlandse importeur/fabrikant of Nederlandse grossier, dan wel rechtstreeks aan de detaillist. Fietsfabrikanten verwachten van hun toeleveranciers een belangrijke mate van productinnovatie. Onderdelenfabrikanten kennen echter het probleem van relatief hoge investeringen voor een relatief kleine Nederlandse markt. Partnership c.q. co-makerschap kan hiervoor de oplossing zijn.
Voor de vervangingsmarkt maken de importeurs en fabrikanten middels grossiers gebruik van een fijnmazige distributie. In Nederland zijn circa 60 grossiers actief. Door het veelal ontbreken van exclusiviteiten is de concurrentie binnen deze schakel van de bedrijfskolom bijzonder hevig.
Over de markt van fietsaccessoires (kleding, fietshelmen, computers, fietsdragers, fietstassen etc.) zijn weinig exacte gegevens beschikbaar. Als gevolg van de groei in het recreatieve fietsen kunnen we aannemen dat dit in de afgelopen jaren een gezonde sector betrof die echter op een gegeven moment zijn verzadigingspunt zal naderen. Productinnovaties en stimulering van de modegevoeligheid van de producten zijn essentieel om de vervangingsaankopen te stimuleren.
Verkoop van fietsen
In Nederland maken we het onderscheid tussen fietsen die worden afgezet via de vakhandel (breed assortiment, deskundige voorlichting en service) en via het zogenoemde branchevreemde kanaal. Daarin zijn vooral aanbieders actief die de fiets inzetten als traffic generator, zoals bouwmarkten of warenhuizen. Van een structureel opgebouwd aanbod c.q. assortiment is daar veelal geen sprake.
De fietsvakhandel in Nederland bestaat uit ongeveer 2.300 verkoopplaatsen. Circa 1.900 van hen hebben de verkoop van fietsen als hoofdactiviteit. De aanwezigheid van een landelijk netwerk van fietsspecialisten voor aankoopadvies, service en onderhoud is van essentieel belang voor zowel de fietsvakhandel zelf als de consument.
In het afgelopen jaar werden in ons land 1,2 miljoen nieuwe fietsen verkocht waarvan 74% is afgezet via het fietsvakkanaal. Bij deze handelsschakel besteedde de consument gemiddeld voor € 861,- aan fietsen.
Brancheorganisaties
Op fietsgebied zijn in Nederland actief RAI Vereniging als ondernemersvereniging van de toeleveranciers aan de fietsbranche en BOVAG, brancheorganisatie voor de fietsenvakhandel. In de fietsdetailhandel zijn een drietal retailorganisaties actief w.o. Biretco, Twico en ZEG.