Branche-analyse Gemotoriseerde Tweewielers

Voor 2008 werden er gemiddeld tussen de 16.000 en 17.000 nieuwe motoren per jaar verkocht. Sinds 2008 is dit aantal elk jaar met 10% afgenomen, tot 2014. In 2015 werden er 11.351 nieuwe motoren geregistreerd.

Rode scooter

Behalve de nieuwe motoren worden er jaarlijks ongeveer 118.000 gebruikte motorfietsen verkocht.

Marktleider
De Japanse merken waren jarenlang marktleider. BMW heeft echter in 2010 de koppositie overgenomen.
Bij de motoren waren het voornamelijk de zwaardere modellen die het goed doen in de verkoop; de meeste motoren werden dan ook in de klasse boven de 1000 cc verkocht. In 2015 nam dit segment 25% van de nieuwverkopen voor zijn rekening, gelijk aan het aandeel motoren tussen de 451 en 650 cc.
Van oudsher worden de tourmotoren het meest verkocht, maar de laatste jaren zijn de zogenaamde streetmotoren en de all road motoren sterk in opkomst. Het marktaandeel van de streetmotoren en van de all road motoren samen was in 2014 54%.

In totaal rijden er nu ruim 715.392 motoren in Nederland.

Dealernetwerk
De motoren worden in Nederland op de markt gebracht via de importeurs van de buitenlandse merken. In totaal zijn er zo’n 20 importeurs actief op de Nederlandse markt, die ieder beschikken over hun eigen dealernetwerk. In Nederland zijn ruim 350 motordealers actief. Een aantal merken zoals Harley-Davidson en BMW werken met exclusieve dealerschappen of met selecte dealerschappen, d.w.z. dealers die alleen hun merk vertegenwoordigen.

Naast exclusieve merkdealers kent Nederland zogenaamde multibrand dealers. Een aantal van hen is aangesloten bij franchise-formules zoals Motoport. De bij deze organisatie aangesloten dealers zijn weliswaar vrij in de inkoop van de verschillende merken en modellen, maar er vindt wel een nauwe afstemming plaats met de importeurs om een zo optimaal mogelijk assortiment samen te stellen. Verreweg de meeste dealers (circa 60%) zijn echter nog zelfstandige ondernemingen die zelf hun assortiment bepalen en rechtstreeks inkopen bij de importeurs.

Er zijn slechts weinig motorzaken die zich uitsluitend bezig houden met de verkoop van gebruikte motoren; over het algemeen is het een combinatie van nieuwverkoop en verkoop van gebruikte motoren.
Voor onderhoud en reparatie van motoren wordt voornamelijk gebruik gemaakt van zogenaamde originele onderdelen oftewel fabrieksonderdelen. De laatste jaren is er wel sprake van een stijgende verkoop van aftermarket-onderdelen, maar dan voornamelijk A-merken. Behalve de onderdelenverkoop is ook de verkoop van helmen, accessoires en motorkleding een belangrijke bron van inkomsten voor de motordealer.

Bromfietsen, snorfietsen en scooters
De afzet van brom- en snorfietsen vertoont de laatste jaren een daling. Werden in 2008 nog bijna 47.000 nieuwe bromfietsen verkocht, in 2015 waren er dat nog 17.916, alhoewel sinds 2014 de stijgende lijn weer is ingezet. De afzet van snorfietsen vertoonden tot 2010 een stijgende lijn, met 62.000 stuks in 2010. In 2015 waren dat er nog 48.138.
In totaal rijden er zo’n 1.148.090 brom- en snorfietsen in Nederland.

Sinds een aantal jaren is de elektrische snor- en bromfiets in opkomst. Reden er in 2008 iets meer dan 2.000 van deze elektrische voertuigen in Nederland, oktober 2012 waren dat er totaal 20.298.

Detailhandel
In Nederland zijn er circa 400 detailhandelszaken waar bromfietsen of snorfietsen verkocht worden. Van oudsher worden brom- en snorfietsen verkocht in combinatie met fietsen, maar de laatste jaren is er een tendens waar te nemen dat bedrijven een specifieke keuze maken om zich ofwel te richten op de verkoop van fietsen ofwel op de verkoop van bromfietsen. Binnen de brom- en snorfietsdealers is er tot nu toe weinig sprake van product- of merkspecialisatie. Inkoop geschiedt via de importeurs of via gespecialiseerde groothandels. Vanwege de felle prijsconcurrentie en de steeds kleiner wordende marges is de verwachting dat de branche aan de vooravond staat van een ingrijpende sanering.

De huidige crisis heeft de gemotoriseerde tweewielersector hard geraakt. De verkoop van nieuwe motoren is substantieel gedaald. Ook in het gebruikte segment is er een achterstand opgelopen.
Hetzelfde moet worden geconstateerd bij de verkoop van bromfietsen en scooters. Hierbij valt echter wel op dat met name de verkoop van de zogenaamde snorfiets of snorscooter (max. toegestane constructiesnelheid 25 km/uur) , een stijging laat zien. Met name in de grotere steden heeft dit voertuig aan populariteit gewonnen.

Economisch perspectief
Een extra hindernis van mogelijk herstel ligt in de implementatie van de Framework Regulation en het te verwachten tijdspad waarbinnen de toekomstige producten kunnen voldoen aan de eisen die van kracht gaan worden. Een eerste peildatum hiervoor is 2014, wat er in de praktijk op neerkomt dat er een relatief korte tijd voor onderzoek en ontwikkeling is voor de fabrikanten. Deze noodzakelijke onderzoeken en ontwikkelingen zijn beperkt door de sterk teruglopende financiële reserves veroorzaakt door de fors teruggelopen verkopen in de sector.

Een bijkomend punt van zorg is de toename van partijen buiten de branche die met producten van discutabele kwaliteit de markt inkomen, waarbij het vooral lijkt te gaan om korte termijn gewin en niet of nauwelijks om een duurzame bedrijfsactiviteit of ondernemerschap. Hierbij gaat het niet alleen om motor- en bromfietsen, scooters en snorfietsen, maar ook om aftermarktproducten als onderdelen, accessoires, helmen en uitlaatsystemen.

Optimisme
Toch is er reden voor gematigd optimisme. Enkele belangrijke redenen hiervoor hebben ermee te maken dat:
1. Door de Europese Commissie is aangegeven dat gemotoriseerde tweewielers een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de mobiliteitsbehoeften in de nabije toekomst.
2. Een toenemend aantal consumenten de gemotoriseerde tweewieler inmiddels ziet als een volwassen, functioneel en economisch alternatief, naast de fiets, de auto of het openbaar vervoer.
3. De begin oktober 2010 gepubliceerde Framework Regulation kansen biedt aan de fabrikanten om de verduurzaming van het huidige productaanbod verder te continueren en te komen met duurzame producten die blijven voorzien in de mobiliteitsbehoeften van de consument.