Kilometerbeprijzing, billijk én effectief

09-09-2016

RAI Vereniging noemt het betalen naar gebruik of kilometerbeprijzing, anderen gebruiken de termen kilometerheffing of rekeningrijden. Wat ons betreft allemaal aanduidingen voor hetzelfde: het meest billijke en effectieve systeem om tegelijkertijd op een faire manier autogebruik te belasten én het opnieuw dreigende dichtslibben van de wegen tegen te gaan.

Steven van Eijck blauw pak

Al vele jaren is RAI Vereniging stevig voorstander van kilometerbeprijzing. Zij gaf in 2001 aan McKinsey opdracht om onderzoek te doen naar de mogelijkheden en effecten van kilometerbeprijzing.

En binnen het ‘Platform Anders Betalen voor Mobiliteit’ was zij in 2005 een van de meest actief betrokken maatschappelijke organisaties.

Met een kabinetsakkoord in november 2009 was het bijna zover, maar een kilometerprijs kwam er uiteindelijk toch niet, toen het CDA in maart 2010 zijn steun daarvoor introk.

De afgelopen tijd heeft voorzitter Steven van Eijck opnieuw aandacht gevraagd voor betalen naar gebruik, zoals in een uitgebreid interview met BNR Nieuwsradio. "Behalve bouwen en het beter benutten van de bestaande infrastructuur is het beprijzen van het gebruik een effectief instrument om filedruk aan te pakken en het milieu minder te belasten", aldus Van Eijck. Vele nationale en internationale kennisinstellingen bevestigen de noodzaak daarvan, zoals de OESO die het vanuit economische optiek aanbeveelt.

Den Haag
Het huidige kabinet verklaarde kilometerheffing echter buiten de orde. Van Eijck roept het komende kabinet op om ‘niet met de rug naar de toekomst te blijven staan’ en wel serieus werk te maken van kilometerbeprijzing. Sterker, wat hem betreft wordt Nederland een pilotland voor de introductie van betalen naar gebruik.

Brussel
Bij denken over kilometerbeprijzing wordt niet zelden (onterecht) de politiek gevoelige Europese kaart gespeeld. “Brussel wil kilometerheffing”, meldde bijvoorbeeld De Telegraaf onlangs. De lezer zou de indruk kunnen krijgen dat van de Europese Commissie alle Europese lidstaten een kilometerheffing móeten invoeren.

De krant putte daarbij uit het document ‘A European Strategy for low-emission mobility’ dat de Commissie op 20 juli publiceerde. Dat is echter een zogeheten mededeling aan de lidstaten, het Europees Parlement en andere EU-instellingen. Daarin zegt zij: “Overal in de EU zou moeten worden overgeschakeld naar een wegenbelasting op basis van de daadwerkelijk gereden kilometers.” Zo’n mededeling is in feite een discussiestuk, dus zonder directe juridische gevolgen. Zij heeft ook laten weten dat het verplicht stellen van een kilometerheffing in de hele EU niet wordt overwogen; lidstaten moeten vrij blijven om te beslissen of en waar zo’n heffing wordt ingevoerd.

Vrachtauto's
Bij technische systemen van lidstaten die al een vorm van tolheffen voor vrachtwagens hebben of dat willen doen, bepleit de Commissie voorts om die beter op elkaar te laten aansluiten, bijvoorbeeld via een uniform EU-systeem waarmee het aantal kastjes in de cabine beperkt kan blijven en het mogelijk wordt om schone vrachtwagens minder te belasten, en ‘vuile’ juist meer.

Voor diverse Kamerleden was de recente media-aandacht voor kilometerbeprijzing aanleiding om direct op luide toon te verklaren dat zij tegen zijn. Niet verstandig wat RAI Vereniging betreft.

Gerelateerde dossiers