Nationaal grondstoffenakkoord voor circulaire economie in 2050

15-09-2016

Om de Nederlandse economie in 2050 volledig te laten draaien op herbruikbare grondstoffen is er een Nationaal grondstoffenakkoord in de maak.

circulaire economie

Staatssecretaris Sharon Dijksma (IenM) en minister Henk Kamp (EZ) gaan snel afspraken maken met het bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke organisaties om tot een honderd procent circulaire economie te komen.

Dijksma maakt bovendien € 27 miljoen vrij voor een betere afvalscheiding zodat er minder op de vuilstort belandt en in plaats daarvan als waardevolle grondstof wordt hergebruikt. Ook wordt dit geld ingezet voor nieuwe innovaties om verpakkingen en producten beter recyclebaar te maken.

Dijksma: “We hebben een extra aarde nodig als we doorgaan met in dit tempo de schaarse grondstoffen uit de bodem te halen. Nu zijn producten vaak niet opnieuw bruikbaar of worden ze zelfs ontworpen voor kortdurend gebruik. We moeten af van deze wegwerpmentaliteit. Gelukkig zijn we in Nederland al kampioen hergebruik en met dit grondstoffenakkoord met alle partijen maken we nu definitief de omslag naar die circulaire economie.” 

Hergebruik
Nederland is te afhankelijk van grondstoffen uit het buitenland, zoals metalen voor de elektronica-industrie. Door bijvoorbeeld afgedankte smartphones helemaal te recyclen, kunnen de metalen worden gebruikt in nieuwe telefoons. Het is de bedoeling dat bouwbedrijven hun sloopafval van oude gebouwen als materiaal gebruiken in nieuwe gebouwen. Ook daarover worden afspraken vastgelegd in het grondstoffenakkoord. Omdat voor het hergebruik veel minder energie nodig is dan bij het verwerken van nieuwe grondstoffen, wordt het milieu ook ontzien omdat er minder broeikasgassen worden uitgestoten.

€ 27 miljoen voor minder afval
Met de € 27 miljoen die op initiatief van Dijksma wordt vrijgemaakt, krijgen onder meer alle 7000 basisscholen in Nederland straks de mogelijkheid om hun afval beter te gaan scheiden. Ook worden milieubelastende producten aangepakt, zodat er alternatieven komen voor niet te recyclen verpakkingen zoals chipszakken en soeppakken.

Financiering voor innovatie
Om nog meer duurzame initiatieven van de grond te krijgen gaat het kabinet ook aan tafel met de drie grootste banken die al hebben aangegeven investeringen in circulaire projecten te willen ondersteunen. Nu krijgen innovatieve bedrijven soms moeilijk financiering voor circulaire innovaties die zich in de praktijk nog niet hebben bewezen.

Minister Kamp: “De ambitie van het kabinet is om met bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden effectiever, slimmer én winstgevender om te gaan met schaarse grondstoffen en reststromen. Op deze wijze bouwen we aan een circulaire economie die niet alleen goed is voor ons klimaat, maar ook inkomsten en banen oplevert. Onderzoek laat zien dat tot 2023 de circulaire economie in Nederland goed is voor een marktwaarde van € 7,3 miljard per jaar en 54.000 banen vertegenwoordigt. Kansen dus te over voor ons bedrijfsleven.”

Door het grondstoffenakkoord krijgen ook nieuwe duurzame grondstoffen een impuls. Zo kunnen bijvoorbeeld bruggen en sluisdeuren gemaakt worden van composietmateriaal, met als grondstof gras dat in Nederland groeit.

Downloads

Dijksma en Kamp stuurden de Tweede Kamer dit stuk met bijlagen. En in de brochure "Nederland circulair in 2050. In het kort" wordt (het belang van) een en ander toegankelijk uiteengezet. 

Mobiliteitsbranche
Ook voor de mobiliteitsbranche is dit een zeer belangrijk thema; voor RAI Vereniging is het werken naar een circulaire economie een speerpunt. In ons visiedocument Trends in Mobiliteit 2030 uit 2013 werd al de trend "Schaarste dwingt tot innovatie" geïdentificeerd. En ARN bijvoorbeeld publiceerde recent de Whitepaper 'de sloopauto van de toekomst'.

Ecodesign
Een zeer belangrijke factor bij het werken naar een circulaire economie is ecodesign of circular design, wat staat voor het integreren van milieuaspecten bij het ontwerp van een product of proces. Dit betekent dat er naast economische en technische criteria ook rekening wordt gehouden met sociale criteria en de impact op het milieu.

Namens het Ministerie van Infrastructuur en Milieu voert Partners for Innovation een verkenning uit naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een ‘Expertisecentrum Circular Design', gebaseerd op een integrale en brede insteek van het thema ‘Circular Design’. Het Expertisecentrum richt zich hierbij op een systeemverandering, waarbij ‘design’ als driver gebruikt wordt voor de transitie naar een circulaire economie. Partners for Innovation werkte eerder al uit onze ledenkring voor DAF Trucks en DOREL (bekend van MaxiCosi en Cannondale).

Belanghebbenden kunnen deze enquête invullen (circa 15 minuten). Hun input zal worden gebruikt voor de verkenning en zij worden tevens op de hoogte gehouden over de resultaten en mogelijke vervolgactiviteiten.