De oude fiets krijgt niet de aandacht die deze verdient

18-10-2016

Iets Nederlandser dan de fiets bestaat er eigenlijk niet. En dat is meteen het probleem waarmee het oer-Hollandse rijwiel kampt. “De fiets knettert niet, rookt niet en is gewoon geen mannending”, zegt Maarten Bokslag, voorzitter van de Historische Rijwielvereniging De Oude Fiets.

Oude auto’s verzamelen kan volgens hem iedereen. Antieke fietsen zijn voor fijnproevers. Voor die, overigens groeiende groep fietsconnaisseurs, is 25 jaar geleden ‘De Oude Fiets’ opgericht. “We vinden namelijk dat de fiets als cultureel erfgoed en verzamelobject niet de aandacht krijgt die het verdient.”

De vereniging wil de fiets uit het verdomhoekje krijgen. In de meest omringende landen wordt de fiets als iets bijzonders gezien, zegt Bokslag. “Hier niet. Eigenlijk is dat vreemd voor een land dat ooit honderden fietsfabrikanten telde, dat meer fietsen heeft dan inwoners en dat te boek staat als fietsland nummer één in de wereld.” Een verklaring geeft hij wel: “Nederland heeft molens, klompen en…… fietsen. De fiets is niet sexy, heeft geen status. Het is puur een gebruiksvoorwerp. De fiets is hier altijd gewoon gebleven. Iedereen fietst tenslotte, van de arbeider tot de minister-president. Wie gaat zoiets nu verzamelen?”

Massaproductie
De vraag in hoeverre de fiets van pakweg 100 jaar geleden eigenlijk verschilt met de hedendaagse moderne exemplaren is voor Bokslag niet moeilijk te beantwoorden is. “Zo’n honderd jaar geleden was de fiets nog geen massaproduct en werd tot op de laatste schroef in Nederland gemaakt. De kwaliteit was ongelofelijk hoog. De fiets was immers gebouwd om een mensenleven mee te gaan. Met als gevolg dat de prijzen onvergelijkbaar waren met nu. Een arbeider moest destijds een paar maanden werken om er überhaupt een te kunnen aanschaffen. Later werden fietsen goedkoper, maar door de massaproductie ging ook de kwaliteit achteruit. Het dieptepunt qua kwaliteit en design ligt in de jaren na 1970.”

Revolutie in productie/design
Vanaf 1990 was er sprake van een omslagpunt, besluit Bokslag. “Vanaf dat moment heeft er zich in feite een revolutie in de ontwikkeling en productie van de fiets voltrokken op het gebied van design, het gebruik van materialen (aluminium, carbon, kunststof) en natuurlijk de introductie van de e-bike. Het fietslandschap is volop in beweging, er gebeurt verschrikkelijk veel. En misschien biedt dat ook wel kansen voor de antieke fietsen. Wellicht gaan die nu eindelijk opvallen?”

Het volledige artikel leest u in GO!Mobility Magazine 4/2016.