KiM: Tandje erbij voor Nederlands fietsbeleid

16-11-2015

Fietsen en lopen zijn de laatste jaren belangrijker geworden in het Nederlandse mobiliteitssysteem, constateert het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in het onderzoek ‘Fietsen en lopen: de smeerolie van onze mobiliteit’.

Fietsers in de stad

Nederlanders lopen of fietsen bij iedere verplaatsing, aldus de studie. Toch is het kennisinstituut kritisch over het Nederlandse fietsbeleid: ‘voor het stimuleren van fietsgebruik is meer nodig dan de aanleg van fietsinfrastructuur.’

Volgens het KiM tekenen zich als het gaat om fietsen en lopen, de zogeheten ‘active modes’, drie trends af. Zo zijn Nederlanders sinds 2004 vaker en verder gaan fietsen (+ 9%) en lopen (+13%) en speelt de e-bike een grote rol in de toename van het fietsgebruik. De helft van het aantal ritten, een tiende van alle afgelegde kilometers en een derde van de aan mobiliteit bestede tijd geschiedt per fiets of lopend. Verder neemt het aandeel van de fiets vooral in de stad toe en worden de verschillen tussen bepaalde bevolkingsgroepen groter.

Het kennisinstituut merkt op dat mensen voor woon-werkverkeer en onderwijs vaker de fiets pakken en voor winkelen juist minder. Ook bij het voor- en natransport van het openbaar vervoer is voor fietsen en lopen een belangrijke rol weggelegd. Bijna de helft van alle verplaatsingen tussen de woning en het station vindt per fiets plaats en 15 procent lopend.

E-bike succesfactor
Het Kim stelt vast dat het aandeel van de fiets met name in stedelijke gebieden sterk groeit, maar dat die toename wel ongelijk is verdeeld over bevolkingsgroepen. Niet-westerse allochtonen lopen bijvoorbeeld meer en kiezen minder vaak voor de fiets.

Het onderzoek noemt de e-bike een interessante ontwikkeling in ons fietsland. ‘Geen enkel fietstype laat zo’n groot meetbaar effect zien als de elektrische fiets. De e-bike is het enige type fiets waarvan de verkopen stijgen’, schrijft het KiM.

Van alle fietskilometers wordt inmiddels ruim 12 procent per e-bike afgelegd. Daarbij geldt dat ritten per e-bike gemiddeld anderhalf keer zo lang zijn als die met een gewone fiets. Voor woon-werkverplaatsingen is dit verschil zelfs tweemaal zo groot.

Kritiek op fietsbeleid
Behalve dat fietsen en lopen milieuvriendelijk is, gaan ze eveneens gepaard met belangrijke gezondheidseffecten. De onderzoekers wijzen er op dat het ziekteverzuim daalt naarmate de fietsfrequentie toeneemt en de afgelegde afstand langer is. Kritisch is het KiM over het Nederlandse fietsbeleid. ‘Op veel plekken in steden zijn weliswaar grote successen geboekt, maar voor het stimuleren van het fietsgebruik is meer nodig dan het aanleggen van fietsinfrastructuur (hardware).’

Ook het fietsbeleid en de toewijding aan fietsdoelstellingen moeten naar de mening van het kennisinstituut op orde zijn. ‘Helaas ontbreekt het veelal aan goede evaluaties van maatregelen om fietsen en lopen te stimuleren.’