Invoering aanschafbelasting bestelauto’s heeft nauwelijks effect op CO2-uitstoot

27 september 2022

In het regeerakkoord is opgenomen om de vrijstelling van BPM afdracht voor bestelwagens af te schaffen. Een zeer zorgelijke ontwikkeling die de duurzaamheid en de concurrentiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven ernstig zal schaden. RAI Vereniging, VNO-NCW, MKB Nederland en 6 andere ondernemersorganisaties hebben de afgelopen tijd druk gelobbyd om de huidige vrijstelling van BPM afdracht voor lichte bedrijfswagens in stand te houden.

De ondernemersorganisaties zien in de plannen niet alleen een onredelijk hoge lastenverzwaring voor ondernemers, maar waarschuwen ook voor de negatieve, contraproductieve effecten op de verduurzaming van het bestelwagenpark. Desondanks is vorige week op prinsjesdag bekend gemaakt dat het kabinet per 2025 een aanschafbelasting (bpm) gaat innen op bestelauto’s met een verbrandingsmotor.

De invoering van een aanschafbelasting (bpm) per 2025 op een diesel bestelauto heeft nauwelijks effect op het terugdringen van de CO2-uitstoot. Elektrische modellen zijn voor een meerderheid van de ondernemers namelijk nog geen reëel en rendabel alternatief, waardoor ook ná invoering van de aanschafbelasting ondernemers komende jaren massaal kiezen voor een diesel bestelauto. De door het kabinet beoogde elektrificatie van het wagenpark wordt hierdoor niet versneld. Dat en meer blijkt uit een enquête van MKB-Nederland en VNO-NCW in samenwerking met acht brancheorganisaties[1]. Volgens Jacco Vonhof, MKB-Nederland-voorzitter, rekent het kabinet zich dus ten onrechte rijk. ‘Ondernemers zijn voor hun werk afhankelijk van hun bestelauto. Het gaat hier daarom louter om een lastenverzwaring en die moet van tafel.’

Verbrandingsmonitor

Het kabinet gaat per 2025 een aanschafbelasting (bpm) innen op bestelauto’s met een verbrandingsmotor. Het kabinet verwacht met de maatregel in totaal 2,2 miljard euro ‘op te halen’ en bovenal de elektrificatie van het bestelautopark te versnellen. Door de maatregel wordt een nieuwe diesel bestelauto gemiddeld 11.000 euro duurder. ‘Daar komt als complete verrassing van afgelopen Prinsjesdag per 2025 ook nog eens een extra verhoging van de wegenbelasting (mrb) voor ondernemers bovenop. Daarmee wil het kabinet in vijf jaar ruim 500 miljoen euro ‘ophalen’. Het mkb is de ruggengraat van de economie en deze ondernemers willen zelf ook elektrificeren, maar als de kosten zich alleen maar opstapelen en er geen alternatieven zijn, komt dat niet dichterbij. Daarom roepen we Kamer en kabinet op om samen te werken aan alternatieven die verduurzaming versnellen én het investeringsvermogen van het mkb op peil houden.’

Contraproductief

Uit de enquête onder bijna 1.000 ondernemers met bestelauto’s blijkt dat ook bij het wegvallen van de bpm-vrijstelling, opgeteld 84 procent alsnog kiest voor diesel: 48 procent geeft aan langer door te blijven rijden in hun ‘oude’ bestelauto, 27 procent importeert een jonge gebruikte diesel uit het buitenland en 9 procent schaft een nieuwe diesel bestelauto aan. Slechts 9 procent van de ondernemers investeert in een nieuwe elektrische bestelauto. Volgens Vonhof laten deze uitkomsten zien dat deze kabinetsmaatregel contraproductief werkt. ‘Het maakt de klimaatwinst die het kabinet incalculeert erg onzeker.’

Elektrisch nog niet altijd geschikt

Volgens Vonhof is de noodzaak om te verduurzamen van groot belang en willen ondernemers hier echt hun bijdrage aan leveren. Een elektrische bestelauto is de komende jaren echter voor slechts 16 procent een goed alternatief, terwijl dit voor 27 procent nog niet duidelijk is. Maar liefst 57 procent geeft aan dat ‘elektrisch’ voorlopig niet geschikt is voor hun bedrijfsactiviteiten. De ontwikkeling van de elektrische bestelautomarkt gaat snel, maar vooral voor ondernemers die hun bestelauto vaak zwaar moeten beladen en/of grotere afstanden moeten afleggen, zijn de nog vaak kleinere actieradius en het ontbreken van een robuust ‘snellaadnetwerk’ de beperkende factoren. Ook is onzeker hoe de beschikbaarheid van elektrische bestelauto’s en aanschafprijs zich komende tijd ontwikkelen, nu grondstoffen voor onder meer accu’s steeds schaarser worden.

Verlengen aanschafsubsidie

Het verlengen van de huidige aanschafsubsidie op de aankoop van een elektrische bestelauto (SEBA regeling) kan helpen om meer ondernemers over de streep te trekken. In dat geval overweegt 22 procent van de ondernemers de aankoop van een elektrische bestelauto boven een diesel. Maar dan nog houdt 64 procent vast aan de keuze voor een diesel en blijft 15 procent onzeker.

Betere alternatieven

De organisaties willen dat het kabinet een pas op de plaats maakt met het proces van het invoeren van een bpm op bestelauto’s en kijkt naar alternatieve oplossingen die effectiever werken en ook de beoogde inkomsten borgen.

Over de enquête

Aan de enquête hebben bijna 1.000 ondernemers uit verschillende branches meegewerkt: van transport en metaal tot levensmiddelen, schoonmaak en detailhandel. Bijna 40 procent heeft 2 tot 4 bestelauto’s, 33 procent heeft er één en 26 procent heeft er meer dan 5. Van de ondernemers is 64 procent van plan om vóór 2024 te investeren in vervanging of uitbreiding van hun bedrijfswagenpark.