Nieuwe ontheffingsregeling C-rijbewijs op komst voor elektrische bestelauto’s

23 januari 2018

Er was tot aan 2016 een ontheffingsregeling van het C-rijbewijs voor het besturen van elektrische (of hybride) bestelauto’s met een GVW van 3.500 – 7.500 kg. Er wordt nu gewerkt aan een nieuwe regeling.

rijbewijs

Aanleiding voor die eerste regeling in 2011 was de situatie van voertuigen van de categorie N1 die omgebouwd worden naar elektrische aandrijving, en daardoor dusdanig zwaarder worden dat er weinig netto laadvermogen overbleef.

Ledig gewicht van het omgebouwde voertuig plus het oorspronkelijke laadvermogen kwam dan uit op een GVW van meer dan 3.500 kg.

Een dergelijk voertuig zou dan niet meer met rijbewijs B bestuurd mogen worden, maar er zou een rijbewijs C nodig zijn.

Er is bij het einde van de vorige regeling door de branche gevraagd om een vervolg, en dat is door IenM ook toegezegd. Bedoeling was dat die nieuwe regeling er per 1 juni 2016 zou zijn, maar dat is allemaal vertraagd; in oktober 2016 is uiteindelijk door IenM aan Brussel toestemming gevraagd voor een nieuwe regeling. Dit keer ligt de grens echter op 4.250 kg GVW, en voor de bestuurders is een  aanvullende specifieke opleiding verplicht.

Daar heeft Brussel in september 2017 ja tegen gezegd; Nederland heeft daarmee nu toestemming, maar alles moet nog nader uitgewerkt worden en in een concept-regeling gezet worden, en dan gepubliceerd worden. Dat zal niet voor juli 208 geregeld zijn, maar de einddatum van de tijdelijke ontheffing staat al vast:  31 december 2022.

Onder begeleiding van een extern bureau vindt er momenteel stakeholdersoverleg plaats; wensen, ideeën, aandachtspunten, vragen, onduidelijkheden e.d. worden in dit overleg behandeld.

Technische eisen voertuig; categorie N2
De ontheffingsregeling geldt voor het rijbewijs, niet voor (de eisen aan) het voertuig.
De bestelauto’s waarvoor de ontheffingsregeling nu bedoeld is, zijn voertuigen met een GVW tussen 3.500 en 4.250 kg, en dat zijn dus voertuigen van de categorie N2. Zo’n voertuig moet dus aan alle toelatingseisen voldoen; een N2-goedkeuring, tachograaf en snelheidsbegrenzer. Als een N1 omgebouwd wordt en het GVW wordt meer dan 3.500 kg, dan moet dat voertuig dus bij de RDW toegelaten worden als N2, en zullen bepaalde onderdelen/aspecten moeten worden bekeken / opnieuw worden getest.
Gebruik van de tachograaf is wellicht niet nodig als aan nationale uitzonderingen wordt voldaan.
Code 95 voor de chauffeur is niet nodig, want dat is gekoppeld aan rijbewijs C en D, en dat is hier nu juist niet nodig (want rijbewijs B is toegestaan).

Training van de chauffeur
In het Besluit van de EU staat dat de "chauffeur minstens vijf uur specifieke opleiding gevolgd moet hebben gevolgd over het besturen van elektrische voertuigen van meer dan 3.500 kg. De inhoud wordt bepaald door de Nederlandse overheid in overleg met de Commissie."
Dit zou dan moeten bestaan uit een theoretisch deel en een praktijkgedeelte.
Bedrijven die voertuigen willen gaan inzetten op basis van de C-rijbewijs ontheffing, zouden zelf de opleiding willen gaan verzorgen voor hun werknemers (maar ook voor externen).
Die bedrijven worden hierop dan weer gecontroleerd door CBR/CCV.
In principe moeten opleiders een WRM-erkenning (WRM = Wet Rijonderricht Motorrijtuigen) hebben. Dat is geen kort en simpel traject. IenW moet nog uitzoeken of die WRM-erkenning nodig is voor de opleiding waar het hier om gaat, en of eventueel ontheffing mogelijk is.
Is de WRM-erkenning wel vereist, dan lijkt een opleiding intern bij bedrijven die voertuigen gaan inzetten geen haalbare optie, en is dus opleiding bij een rijschool nodig.
Los hiervan, moet de EU ook instemmen met het uiteindelijke inhoudelijke voorstel van Nederland.

Tachograaf
In principe is installatie en gebruik van een tachograaf verplicht in voertuigen met een GVW van meer dan 3.500 kg.
De regelgeving (Verordening 561/2006) biedt echter mogelijkheden voor uitzonderingen (art 13). Het Ministerie van SZW is hiervoor verantwoordelijk.
Nog niet duidelijk is of SZW voor elektrische voertuigen met een GVW van 3.500–4.250 kg de tachograaf en het gebruik kan en wil uitzonderen, en zo ja of dat dan lukt voordat de Regeling ingaat.
Daarnaast is nog niet bekend of er wel mogelijkheden zijn om bij elektrische voertuigen van meer dan 3.500 kg een tachograaf aan te sluiten (conform de huidige regelgeving).

Snelheidsbegrenzer
Voor de snelheidsbegrenzer geldt ook dat die verplicht aanwezig moet zijn, en ook hier wordt bekeken of een uitzondering mogelijk is. Onduidelijk is nog hoe eenvoudig of moeilijk het is om een (goedgekeurde) snelheidsbegrenzer te installeren op een elektrisch voertuig, en wat hiervan – vooral bij voertuigen die omgebouwd worden – de kosten zijn.

Green Deal ZES
Bedrijven die gebruik willen maken van de Regeling, moeten de Green Deal ZES (Zero Emission Stadslogistiek) ondertekend hebben, en aangesloten zijn bij een ‘living lab’. 

Ingangsdatum, looptijd
Gezien de vele onduidelijkheden en nog nader uit te zoeken zaken is het twijfelachtig of de nieuwe regeling al in juli 2018 in kan gaan. Vooralsnog lijkt inwerkingtreding in najaar 2018 (of zelfs eind 2018) realistischer.

Ook voor busjes voor personenvervoer met GVW van 3.500–4.250 kg (categorie M2)?
RAI Vereniging heeft nadrukkelijk gepleit om de nieuwe regeling ook van toepassing te laten zijn op voertuigen voor personenvervoer met een GVW van 3.500–4.250 kg. IenW heeft daar begrip voor en gaat proberen deze bij de regeling te betrekken, maar het is nog onzeker of dit ook gaat lukken. Een rol speelt hierbij dat de Commissie heel duidelijk heeft aangegeven dat de uitzondering voor goederenvervoer geldt.

Eerder schreven wij over dit onderwerp:

 

Meer informatie: Kees Pereboom