Tijdens de themabijeenkomst Militaire Mobiliteit, georganiseerd door RAI Vereniging op de Automotive Campus in Helmond, kwamen overheid, Defensie en industrie bijeen om te bespreken wat deze ontwikkelingen concreet betekenen en hoe samenwerking kan worden versneld.
“De wereld is veranderd en bereikbaarheid staat onder druk”
In zijn opening schetste Frits van Bruggen, voorzitter van RAI Vereniging, de urgentie van het onderwerp. Waar bereikbaarheid altijd één van de pijlers van RAI Vereniging is geweest, krijgt dit begrip in de huidige geopolitieke context een nieuwe lading.
“De wereld is veranderd. De bereikbaarheid van Nederland staat onder druk. Dat roept niet alleen vragen op over veiligheid, maar ook over hoe het bedrijfsleven hieraan kan bijdragen. De komende jaren worden tientallen miljarden euro’s geïnvesteerd in defensie en weerbaarheid. De vraag is: hoe vinden overheid en industrie elkaar, en hoe zorgen we dat samenwerking ook daadwerkelijk tot uitvoering komt?”
Volgens Van Bruggen ligt de kracht van Nederland juist in samenwerking: overheid en bedrijfsleven samen optrekken om maatschappelijke én economische uitdagingen het hoofd te bieden.
NAVO-perspectief: productiecapaciteit en weerbaarheid onder druk
Generaal Dick van Ingen, Militair Vertegenwoordiger bij de NAVO en de EU, plaatste militaire mobiliteit in een bredere geopolitieke context. Hij schetste hoe dertig jaar van bezuinigingen in Europa hun sporen nalaten, terwijl de dreiging aan de oostgrens toeneemt.
De NAVO maakt zich zorgen over de snelle militarisering van infrastructuur en productiecapaciteit door Rusland, mede via productie in China en Korea. Daarbij is moderne oorlogsvoering steeds meer afhankelijk van onbemande systemen en cyberweerbaarheid.
“NAVO is zowel een politiek als militair bondgenootschap. Dat betekent dat keuzes over productie, regelgeving en infrastructuur directe gevolgen hebben voor onze weerbaarheid. We hebben het onszelf in Europa niet altijd makkelijk gemaakt met wet- en regelgeving, maar die realiteit vraagt nu om versnelling.”
Van Ingen benadrukte dat investeringen in defensie hand in hand moeten gaan met investeringen in logistiek, infrastructuur en civiele weerbaarheid, onderwerpen waar de industrie een sleutelrol speelt.
Praktijk van militaire mobiliteit: “Zo civiel als mogelijk, zo militair als nodig”
Generaal Han van Bussel, Directeur Logistiek bij het Ministerie van Defensie, ging in op de operationele kant van militaire mobiliteit. Het succes van Defensie staat of valt met goed functionerende logistieke ketens: van voorraden en transport tot cybersecurity, IT en voldoende gekwalificeerd personeel.
Hij onderstreepte daarbij de hoge kwaliteit van Nederlandse voertuigen en logistieke oplossingen, en de sterke positie van Nederland binnen NAVO-verband.
“Nederland is proactief, werkt bottom-up en legt makkelijk internationale verbindingen. We spelen aanvallend voetbal. Dat helpt om versnelling te realiseren, mits we de randvoorwaarden op orde brengen.”
Een belangrijke uitdaging blijft de versnippering van regelgeving binnen de EU en de administratieve lasten aan grenzen. Het Nationaal Plan Militaire Mobiliteit, dat open source beschikbaar is, zet daarom in op betere afstemming van wetgeving en de ontwikkeling van logistieke corridors via weg, spoor en binnenvaart.
Van Bussel vatte het samen met een helder uitgangspunt:
“Zo civiel als mogelijk, zo militair als nodig. Maar we kunnen dit niet alleen.”
Paneldiscussie: van ambitie naar uitvoering
De bijeenkomst werd afgesloten met een interactieve paneldiscussie tussen Wibe van de Linden (contactpersoon Nederlandse industrie bij de NAVO), Victor Hartong (adviseur bij RVO) en beide generaals. Centraal stond de vraag hoe bedrijven concreet kunnen aansluiten bij defensiegerelateerde innovatie- en investeringsprogramma’s.
Een terugkerend thema was de complexiteit van subsidies en aanbestedingen. Jean Pierre Heijster, sectiemanager bij RAI Automotive Industry NL, benadrukte dat met name mkb-bedrijven hierdoor regelmatig buiten de boot vallen.
“Juist bij kleinere bedrijven zit vaak veel innovatiekracht, maar zij voldoen niet altijd aan alle formele eisen. Daardoor missen zij kansen, terwijl hun oplossingen wel degelijk relevant zijn.”
Vanuit RVO werd benadrukt dat er veel ondersteuning beschikbaar is, maar dat de concurrentie groot is en het traject inzet vraagt. Tegelijkertijd werd erkend dat bedrijven die eenmaal ervaring hebben opgedaan, vaak makkelijker een tweede keer instappen.
Rol van RAI Vereniging: verbinden, ondersteunen en versnellen
Hier ligt een duidelijke rol voor RAI Vereniging en met name voor de sectie RAI Automotive Industry NL. Via onder meer het programmabureau, waarin wordt samengewerkt met partners zoals Brainport Development, helpt RAI Automotive Industry NL bedrijven bij het vinden van de juiste loketten, het vormen van consortia en het aansluiten bij nationale en Europese programma’s.
De themabijeenkomst in Helmond liet zien dat militaire mobiliteit zich ontwikkelt tot een structureel relevant domein voor de Nederlandse automotive industrie - niet alleen vanuit veiligheidsperspectief, maar ook als onderdeel van industriebeleid, productiecapaciteit, digitalisering en internationale positionering.
De bijeenkomst vormde daarmee een belangrijk startpunt voor verdere samenwerking tussen Defensie, overheid en industrie, met RAI Vereniging als verbindende schakel.
